İtirazın İptali Davası

İtirazın İptali Davası

İlamsız takiplerin alacaklı veya borçlu tarafından kötüye kullanılma ihtimaline karşılık, bu yolla yapılan takiplerde itiraz ve inkar tazminatı müesseseleri kurulmuştur. İtiraz yoluyla borçlu kendisine karşı açılan ve bir mesnedi olmayan icra takiplerine karşı kendisini koruyabilirken, inkar tazminatı ile de haksız şekilde durdurulan ve itiraz edilen icra takiplerinde alacaklının korunması sağlanmıştır.

Takip açıldıktan sonra icra müdürlüğü tarafından borçluya bir ödeme emri tebligat yolu ile gönderilerek borcu bildirilir. Bu aşamada, borçlu açılan icra takibinin yoluna bağlı olarak süresi içerisinde itiraz etme hakkı mevcuttur. Geçerli yapılan itirazlarda, kambiyo senetlerine özgü haciz yolu hariç olmak üzere takip ve dosya ile ilgili tüm işlemler anında durur.

İtiraz edilen dosyalarda, alacaklı, isterse itirazın iptali veya İ.İ.Y sının 68. Maddesinde belirtilen belgelere sahipse kaldırılması için iptal için genel mahkemelere kaldırma için icra mahkemesine başvurabilir.  İcra takibi, İcra İflas Kanunu’nun M.68-68/a’daki belgelerden birine dayanıyorsa itirazın iptali veya itirazın kaldırılması, bu belgelerden birine dayanmıyorsa yalnızca itirazın iptali talebiyle mahkemeye gidebilir. Bu noktada eğer elinde bahsi geçen belgelerden birisi varsa itirazın iptali veya kaldırılması arasında seçim yaparken dikkat edilmesi gerekir. Zira;

  • Önce itirazın iptali seçilirse, itirazın kaldırılması hakkı kullanılamaz.
  • Önce itirazın kaldırılması seçilirse, daha sonra bırakılıp genel mahkemelerde itirazın iptali yoluna başvurulabilir.

İtirazın İptali Davasının Açılması

Bu dava müddeabihi, takibe konu olmuş olan ve ardından borçlunun itiraz ettiği alacağı konu alan normal bir alacak (eda) davasıdır. Normal bir hukuk davası gibi açılır. Bu davada alacaklı davacı, borçlu da davalı taraf olur.

Davacı (alacaklı) davayı açarken iki noktada karar verilmesini talep eder:

  1. Alacağın varlığının tespiti ve dava konusu olan alacağın icra takibinde bulunduğu takipte ödenmesi,
  2. Borçlunun itirazının iptaline karar verilmesi.

Eğer alacaklı, borçlunun itirazının iptali halinde inkar tazminatı almak isterse, bunu dava dilekçesinde açıkça belirtmeli ve talep etmelidir.

İtirazın iptali davası için yetkili mahkeme Hukuk Muhakeme Kanunu’na göre belirlenir.

  • Her dava, aksi hüküm bulunmadıkça açıldığı tarihte davalının ikametgahı sayılan yer mahkemesinde görülür.
  • Davalının ikametgahı belli değilse, davaya Türkiye’de son defa oturduğu yer mahkemesinde görülür.
  • Davalı birden fazla ise dava bunlardan birine ait ikametgah mahkemesinde görülür.
  • Eğer kanunda dava sebebine göre davalıların tamamı hakkında ortak yetkiyi taşıyan bir mahkeme belirtilmişse, dava bu mahkemede görülür.
  • Eğer davanın, sırf davalılardan birini kendi mahkemesinden başka bir mahkemeye getirmek için o mahkemede açıldığı belirtilir ve başka delillerle anlaşılırsa, mahkeme o davalı hakkındaki davayı ayırır ve yetkisizlik kararı verir.
  • Boşanma veya ayrılık davalarında yetkili mahkeme davacının ikametgahı veya eşlerin davadan evvel son altı ayda birlikte oldukları yer mahkemesidir.

İtirazın iptali davasının açılması için süre, ödeme emrine itirazdan itibaren 1 yıldır. İnkar tazminatı alabilmek için davanın bu bir yıl içinde açılmış olması gerekir.

Ödeme emrine itirazdan itibaren 1 yıl içerisinde itirazın iptali davası açılmışsa, bu sürede dosyada hiçbir işlem yapılamayacağı için icra takibi düşer. Bir yıldan sonra alacak için dava açılabilir ancak davanın kazanılması halinde icra takibi devam ettirilemez, bunun yerine mahkeme ilamı ile ilamlı takip başlatılır.

İtirazın İptali Davasının Sonuçları

1.      Davanın Reddi

Mahkeme ortada bir alacak olmadığına karar verir. Kararın kesinleşmesi ile birlikte takip iptal edilir. Dolayısıyla aynı alacak sebebiyle tekrar takip başlatılması durumunda haklı itirazla muhatap olunur.

Mahkeme, davacıyı kötü niyetle takip açtığı ve kötü niyetle itirazın iptali davası açtığı için alacağın yüzde 20’si kadar tazminata mahkum edebilir.

2.      Davanın Kabulu

a.       İcra Takibine Devam Edilmesi

Mahkeme itirazın kaldırılmasına karar verir. Böylece icra takibi kaldığı yerden devam eder. Yani alacaklı, alacağını tahsil etmek için haciz yoluna gidebilir. Haczin 1 yıl içinde istenmesi gerekir. Üzerinde 1 yıl boyunca işlem yapılmayan icra takipleri düşer.

b.       İcra İnkar Tazminatı

Mahkeme borçluyu borcunu reddettiği için alacağın yüzde 20’si kadarına tazminata mahkum edebilir. İcra inkar tazminatına karar verilmesi için;

  • Takibe itirazın süresinde yapılmış olması,
  • Süresi dolmadan itirazın iptali davasının açılmış olması,
  • Davacının icra inkar tazminatını talep etmiş olması,
  • Borçlunun itirazının haksız olması,

Şartlarının yerine getirilmiş olması gerekir.

İtirazın İptali Davasının Kesin Hüküm Oluşturması

İtirazın iptali davasında alınan karar kesindir. Bu karardan sonra borç ya da itiraz tekrar mahkemeye ya da takibe konu edilemez.

Leave A Comment

You must be logged in to post a comment.